Arts vertelt Partydrugs: plezier, soms veel ellende
Partydrugs: plezier, soms veel ellende Hoewel partydrugs door jongeren flink gebruikt worden, zien we vanuit die groep niet of nauwelijks iemand die zich aanmeldt voor hulp bij een instelling voor verslavingszorg. Dat is ook niet zo vreemd. Ellende door partydrugs wordt in de eerste plaats niet veroorzaakt door verslaving.
Ellende wordt veel vaker veroorzaakt door de geestelijke en lichamelijke effecten van de drugs. In dit kader, zal ik de middelen XTC, cocaïne en speed de revue laten passeren. Zowel de goede effecten als de erg ongezonde effecten zullen daarbij kort aan de orde komen. XTC, cocaïne en speed horen thuis in één familie: die van de opwekkende middelen.
Deze middelen hebben als gezamenlijk kenmerk dat het vuurtje van onze stofwisseling fors wordt aangewakkerd, waardoor alle voorradige energie uit ons lichaam wordt gepeurd. Het lichaam wordt leeggetankt en zal weer snel energie moeten bijtanken. Dat gebeurt meestal één of twee dagen na het gebruik, waardoor de gebruiker zich ongeveer 24 uur lang futloos, depressief en gammel voelt. Daarna is hij weer fit.
Er zit ook enig verschil in effect tussen de opwekkende middelen:
- XTC heeft een oppeppende werking, maar geeft de gebruiker bovendien een intens tevreden gevoel en zin in lichamelijk contact, praten, knuffelen en vrijen. De stemming wordt zonnig en de zintuigen nemen slechts warme, gevoelige sensaties waar.
- Cocaïne geeft een sterkere energiebooster dan XTC. Daarbij komt ook een knuffelig gevoel, maar dat is dan weer minder dan bij XTC. Daarvoor komt een gevoel van onkwetsbaar zijn, macht en gelijk hebben in de plaats. Het is een beetje een opfokkende partydrug.
- Speed is bijna een pure energieleverancier. Je wordt niet meer moe, kunt uren doorgaan en met gemak de nacht vrolijk en fris doorhalen.
De ongewenste effecten van de opwekkende middelen zijn niet mals. Zij vormen een bedreigend risico voor de kwaliteit van hart en bloedvaten. De hartslag wordt omhoog gejaagd, de bloeddruk stijgt en de bloedvaten vernauwen zich. Gebruik van opwekkende middelen kan leiden tot een hersenbloeding, maag/darmbloeding, hartritmestoornissen en ondervoeding van organen en ander lichaamsweefsel door vernauwde bloedvaten. Tenslotte kan een fataal hartinfarct optreden. Dit zijn risico's: het kán gebeuren, maar het hoeft niet.
Het risico op deze complicaties wordt sterk verhoogd door bestaande aandoeningen van hart en bloedvaten, overmatig gebruik van middelen of gecombineerd gebruik (XTC met cocaïne en/of speed).
De vernauwde bloedvaten kunnen bij normaal gebruik leiden tot een tekort aan afweerstoffen, zodat er infecties kunnen ontstaan. Bij mannen zijn dat meestal infecties in de bovenste luchtwegen (keel, bijholtes en bronchiën). Bij vrouwen gaat het meestal om urineweginfecties. Meestal moeten deze met antibiotica behandeld worden.
Een tweede ongewenst effect van opwekkende middelen, is de overstimulerende werking op de basisspanning van de spieren. Die gaan strak staan en zijn te sterk aangespannen. Dit uit zich in de kaakspieren, door stijve kaken of soms zelfs door een kaakklem.
Samen met het tekort aan afweerstoffen en een te lage productie van speeksel, kan dit bij veelvuldig gebruik leiden tot beschadiging van het gebit.
Het derde nare effect van opwekkende middelen speelt zich af in de hersenen. Deze middelen ontregelen twee systemen in de hersenen: het serotoninesysteem en het dopaminesysteem. Het serotoninesysteem zorgt voor onze emoties, stemming en vitaliteit. Het dopaminesysteem is betrokken bij onze waarneming, bewegingen en energiebalans. Zowel serotonine als dopamine worden door de opwekkende middelen uit de hersenen weggezogen. Alsof de betrokken hersengedeeltes worden uitgeknepen als een citroen.
Zelfs bij normaal gebruik van bijvoorbeeld XTC, bestaat een duidelijk risico op ontregeling of zelfs beschadiging van deze systemen. Dit leidt dan tot een zeer bizar en mogelijk jarendurend ziektebeeld, dat bestaat uit depressie, angst en paniekaanvallen, uitputting, schokjes en tintelingen over het hele lichaam, afwijkende waarneming (overal vlekken zien, vreemde dingen voelen) en klachten door complete malaise.
Omdat dit laatste ziektebeeld relatief vaak voorkomt, zullen deze patiënten uiteindelijk naarstig op zoek gaan naar medische hulp. Zij bezoeken de huisarts, de neuroloog, de psychiater en de internist. Waar je ook woont in Nederland: zowel huisarts en specialist kunnen niet helpen. Zij kennen deze ziektes niet en weten er dan ook geen behandeling voor. Het gevolg is dat deze patiënten veroordeeld zijn tot lange periodes inactiviteit en zich daarbij ook nog eens ernstig ziek voelen. Toch is deze complicatie goed te behandelen. Maar de patiënten moeten dan wel bij een specialist komen, die de ziekte wel kent en begrijpt, zodat die behandeling mogelijk is.
Vanaf mei 2008 is Brijder Verslavingszorg gestart met een
Landelijk Spreekuur Partydrugs , waar patiënten met deze aandoening en/of andere aandoeningen ten gevolge van gebruik van partydrugs deskundig worden behandeld.
Roelof de Wit, verslavingsarts